NT-Wiki

Marcus 7:19: “Zo verklaarde Hij alle spijzen rein.”

Een kleine zin met grote historische betekenis

44 n.Chr. – 50 n.Chr.

Infographic: Marcus 7:19: “Zo verklaarde Hij alle spijzen rein.” — Een kleine zin met grote historische betekenis — categorie Historische context

Marcus 7:19 bevat een intrigerende slotzin: 'Zo verklaarde Hij alle spijzen rein.' Deze zin, die ontbreekt in de parallelpassage in Matteüs 15:17-20, wordt breed gezien als een redactionele toevoeging door Marcus zelf. Jezus' oorspronkelijke woorden, dat wat van buiten komt de mens niet verontreinigt omdat het het hart niet bereikt, gingen dieper dan louter regels over handen wassen. Ze impliceerden een fundamentele verschuiving van uiterlijke rituele reinheid naar innerlijke morele zuiverheid. Marcus trekt hieruit de expliciete conclusie dat hiermee alle voedsel rein is verklaard.

Deze radicale interpretatie had verstrekkende gevolgen, vooral in de beginjaren van het christendom. De Galaten-crisis rond het jaar 49 na Christus illustreert dit dilemma. Toen Petrus in Antiochië samen at met heidenen, trok hij zich terug toen vertegenwoordigers van Jakobus arriveerden. Paulus confronteerde Petrus hierover, omdat de kwestie van voedselwetten direct raakte aan de kern van het evangelie en de vrijheid in Christus. Juist in deze context van discussie over Joodse wetten en de omgang met heidenen, gaf Marcus' toevoeging een krachtige onderbouwing voor de vrijheid van voedselwetten, zoals Jezus die had ingesteld. Het herinnerde lezers aan de kernboodschap en verdedigde de door Jezus ingelaste vrijheid.

Er zijn twee voorname hypothesen voor de aanwezigheid van deze zin in Marcus. Optie A, het 'jouw model' zoals gepresenteerd, suggereert dat Marcus de zin toevoegde ná de Galaten-crisis. Een eerdere versie van Marcus (proto-Marcus, vóór 49 n.Chr.) zou de zin niet hebben bevat, en Matteüs zou gebruik hebben gemaakt van deze oudere versie. Optie B stelt dat de zin van meet af aan in Marcus aanwezig was als redactioneel commentaar. In dat geval zou Matteüs de zin bewust hebben weggelaten of afgezwakt om, mogelijk vanuit een andere theologische overweging, de breuk met Joodse voedselwetten iets minder direct te maken.