evangelie

Overzicht – patronen – betekenis

De term 'de Joden' (οἱ Ἰουδαῖοι) wordt in het Evangelie van Johannes meer dan 70 keer gebruikt, en de betekenis ervan evolueert door het verhaal heen. Aanvankelijk duidt het op het Joodse volk in algemene of etnische zin, maar later in het evangelie verschuift de betekenis steeds meer naar de religieuze autoriteiten die Jezus tegenwerken en uiteindelijk gevangen nemen. Dit patroon suggereert een bewuste theologische en narratieve keuze die de ervaringen van de gemeenschap van de evangelist weerspiegelt en past goed bij een Samaritaanse setting.

De evangelist Lukas markeert de bronnen voor zijn evangelie niet zoals moderne auteurs met voetnoten, maar door specifieke personen, plaatsen en situaties te introduceren. Dit creëert 'narratieve sociale ankers' die verwijzen naar de oorsprong van de informatie, variërend van moederlijke herinneringen tot vroege tempeltradities en getuigenissen van de opstanding.

Marcus vertelt het verhaal. Galaten legt uit wat dat verhaal betekent voor de vraag hoe een mens wordt gered.

Deze infographic vergelijkt de evangeliën van Marcus en de brief aan de Galaten, en toont aan dat ze, hoewel verschillend in stijl en focus, beiden hetzelfde kerstevangelie verkondigen. Marcus beschrijft de daden van Jezus die leiden tot vergeving, terwijl Galaten de theologische implicaties van deze daden uitwerkt, met een focus op rechtvaardiging door geloof. Beide teksten benadrukken dat redding van God komt en niet door menselijke inspanning.

Johannes als knooppunt tussen meerdere sociale werelden

De evangelist Johannes, de 'geliefde discipel', was waarschijnlijk geen eenvoudige visser. Hij had brede toegang tot invloedrijke kringen, een hoge culturele en religieuze scholing, en fungeerde als een sleutelfiguur die diverse sociale groepen verbond. Zijn evangelie reflecteert deze unieke positie van een insider met diepgaande kennis van gebeurtenissen en personen rond Jezus.

Van Jezus naar Jeruzalem… en terug naar de wereld

De infographic van Lukas' Evangelie belicht de structuur en theologische focus van het boek, van de voorbereiding op Jezus' komst tot de verspreiding van zijn boodschap na zijn opstanding. Het benadrukt drie centrale thema's: Wie Jezus is middels zijn daden, wat hij onderwees over het Koninkrijk van God, en hoe zijn kruis en opstanding begrepen moeten worden.

De hoofdstukken Johannes 18-20, die de passie van Jezus behandelen, vertonen kenmerken die suggereren dat ze een zeer vroeg, zelfstandig document waren, snel na de gebeurtenissen opgesteld. Deze 'passie-memoriale' bevat unieke ooggetuigedetails, een directe stijl en een persoonlijke toon, wat past bij vroege getuigenissen in een context waarin betrouwbaarheid cruciaal was. De aanwezigheid van onafhankelijke en coherente elementen, naast het vooronderstellen van voorkennis, versterkt de hypothese van een vroege circulatie als een primair document, voordat het werd opgenomen in het bredere Johannes-evangelie.

Twee brieven. Één strijd. Dezelfde pastorale zorg.

Deze infographic vergelijkt de brieven aan de Galaten en de brief van Judas, en toont opvallende parallellen in hun waarschuwingen voor indringers die het evangelie verdraaien en genade misbruiken. Beide teksten roepen op tot standvastigheid en pastorale zorg voor twijfelaars, ondanks hun verschillende contexten.

Meer dan numerieke groei – de uitbreiding en consolidatie van het Woord

De infographic analyseert de 'groei-formules' in Handelingen, die meer inhouden dan louter numerieke toename van gelovigen. Ze beschrijven de verbreiding van apostolische traditie, de consolidatie van de boodschap, en de overgang van mondelinge naar geschreven bronnen in de vroege kerk. Lucas gebruikt deze formules als literaire bakens om de voortgang van het evangelie te markeren.