NT-Wiki

Lukas - Het Theologische Tweeluik

Van Jezus naar Jeruzalem… en terug naar de wereld

59 n.Chr. – 60 n.Chr.

Infographic: Lukas - Het Theologische Tweeluik — Van Jezus naar Jeruzalem… en terug naar de wereld — categorie Evangeliën

Het Evangelie volgens Lukas wordt hier gepresenteerd als een 'theologisch tweeluik', waarbij de reis van Jezus van zijn geboorte naar Jeruzalem, en vandaar naar de wereld, centraal staat. Lukas begint met het doel 'opdat je de zekerheid hebt van de zaken waarin je onderricht bent' (Lukas 1:4), en legt hierbij volgens de infographic een duidelijke methodiek aan de dag: nauwkeurig onderzoek, het ordenen van getuigenissen, het leggen van historische verbanden en het geven van theologische uitleg. De structuur van het evangelie is chronologisch en geografisch ingedeeld in verschillende fasen. De eerste fase (hoofdstukken 1-3) behandelt de voorbereiding van Jezus' komst, inclusief zijn geboorte. Hoofdstuk 4 beschrijft zijn programma, waarin hij Jesaja 61 opent en zijn missie ontvouwt. Vervolgens (hoofdstukken 5-9) toont Jezus wie hij is door zijn daden, wonderen en de roeping van discipelen, met Petrus als centrale figuur. Hierna volgt een uitgebreid onderwijscluster (hoofdstukken 10-19), waarin Jezus veel van zijn uitspraken over het Koninkrijk van God doet, vaak onderweg naar Jeruzalem. Dit omvat ook de specifieke gebeurtenissen rondom Bethanië, zoals het bezoek aan Martha en Maria en de vertelling over Lazarus. De reis naar Jeruzalem culmineert in hoofdstukken 19-23 met de afwijzing, kruisiging en de weg naar het kruis. Het evangelie sluit af met hoofdstuk 24, dat de opstanding en uitleg van de Schriften beschrijft, waarmee de basis wordt gelegd voor het programma van de vroege kerk en de verspreiding van Jezus' boodschap naar de wereld. Lukas put hierbij uit verschillende bronnen, waaronder Marcus/Petrus voor verhalend materiaal en wonderen, een 'Logia-document' (gelijkend op Mattheüs-blokken) voor onderwijs over het Koninkrijk, en uniek Lukas-materiaal zoals de gelijkenis van de verloren zoon en de rijke man en Lazarus. Het perspectief van Lukas benadrukt Gods heil voor iedereen, speciale aandacht voor armen, vrouwen en buitenstaanders, het belang van gebed en de Geest, en Jeruzalem als keerpunt. De beweging van Lukas is van 'hemel naar aarde', gevolgd door de zalving en uitzending in Galilea, het onderwijs onderweg en uiteindelijk de uitleg over de hele wereld. De sleutelgedachte is dat Lukas niet alleen Jezus' woorden en daden vastlegt, maar deze ook in een historische en theologische context plaatst, hen verklaart vanuit de Schriften en zo de betekenis ervan voor de wereld ontsluit.