Johannes de Doper

De laatste profeet van het Oude Testament en de eerste theoloog van het Nieuwe Testament

Deze infographic legt Johannes de Doper uit als de schakel tussen het Oude en Nieuwe Testament, door te laten zien hoe oudtestamentische profetieën over de Messias, Geest, Gods volk en Koninkrijk in Jesaja 40 samenkomen en door Johannes naar Jezus vervuld worden. Hij bereidde de weg voor Jezus, die deze beloften daadwerkelijk realiseert.

De infographic onderzoekt of het Johannes-evangelie mogelijk in Samaria is ontstaan, of op zijn minst sterke invloeden vanuit Samaria heeft, gezien de textuele, historische en geografische aanwijzingen. Hoewel het een minderheidspositie is onder wetenschappers, zijn er goede argumenten voor. Het evangelie toont een uniek positieve houding ten opzichte van Samaritanen, minder nadruk op Joodse gebruiken voor een intern publiek, en theologische thema's die aansluiten bij Samaritaanse ideeën, wat wijst op een missiegerichte context waarin Samaria een sleutelrol speelde.

Belangrijke figuren en gebeurtenissen in hun historische context

Deze infographic visualiseert de chronologische context van het optreden van Johannes de Doper en Jezus, door hun activiteiten te plaatsen binnen de regeringsperioden van belangrijke Romeinse en Joodse leiders. Dit aan de hand van Lukas 3:1-2. Het toont aan dat Johannes' publieke bediening 15 jaar na het coregentschap van Tiberius begon, tijdens de heerschappij van figuren als Herodes Antipas, Tiberius, Pontius Pilatus en hogepriester Kajafas. De tijdlijn biedt inzicht in de korte maar impactvolle periode van hun gezamenlijke invloed.

De lijn van Gods verbondsliefde die door Johannes de Doper het Nieuwe Testament binnenstroomt.

Deze infographic schetst de ontwikkeling van het thema 'bruid en bruidegom' in het Nieuwe Testament, voortbouwend op het Oude Testament. Het begon met Jahweh als bruidegom van Israël en culmineert in Openbaring met de bruiloft van het Lam, waarbij Jezus Christus de Bruidegom is en de kerk Zijn bruid. De passage van Johannes de Doper markeert een cruciale overgangspunt in deze theologische lijn.

Van voorbereiding → overdracht → vervulling

De eerste drie hoofdstukken van het Johannesevangelie zijn een zorgvuldig geconstrueerd argument dat Johannes de Doper als voorloper volledig valideert, maar vervolgens systematisch de superioriteit van Jezus aantoont. Het doel is Johannes' volgelingen te overtuigen hun loyaliteit te verleggen van de Doper naar Jezus zelf. Dit wordt gedaan door expliciet te laten zien dat Jezus de Messiaanse vervulling brengt en een nieuwe werkelijkheid introduceert die die van Johannes overstijgt.

Van profetische verwachting naar openbaring: het beeld verschijnt – Jezus

Deze infographic legt uit hoe Jezus Christus wordt gezien als de vervulling van profetieën uit het Oude Testament. Johannes de Doper speelde hierbij een cruciale rol door Jezus te identificeren als de Messias, waarmee de verschillende, voorheen onduidelijke profetische beelden samenvielen tot één duidelijk figuur.

Deze infographic schetst hoe Apollos, een volgeling van Johannes de Doper, mogelijk de theologische brug sloeg tussen de beweging van Johannes de Doper en de complexe theologie van de Hebreeënbrief. Het toont hoe een 'overgangstraktaat' (mogelijk Johannes 1-3) door Lukas/Handelingen wordt ingebed in dit proces, waarmee de suprematie van Christus en het nieuwe verbond worden benadrukt.

Een rijk sociaal, economisch en priesterlijk netwerk

Deze infographic toont de complexe sociale, economische en religieuze netwerken rond Jezus in Galilea, Judea en aan het Herodiaanse hof (ca. 27-30 n.Chr.). Het illustreert hoe verschillende groepen, zoals vissersfamilies, de Doper-beweging, invloedrijke vrouwen en de priesterlijke elite, met elkaar verbonden waren en hoe Jezus en zijn volgelingen zich binnen deze structuren bewogen. De infographic belicht ook de context van Lukas' geschriften en de invloed van Herodes Antipas op de vroege christelijke beweging.

De kern van zijn boodschap – in zijn eigen woorden (evangeliën)

Johannes de Doper riep zijn publiek op tot radicale bekering en doop in het licht van een naderend goddelijk oordeel. Hij benadrukte de noodzaak van een veranderd leven, niet alleen rituele handelingen of afkomst, en wees op de komst van een sterkere figuur die Gods volk zou zuiveren.

Johannes de Doper parallel met Elia; Jezus' parallellen met Elisa

Deze infographic vergelijkt de rollen en daden van Elia, Johannes de Doper, Elisa en Jezus, en belicht hoe ze elk een overgang markeerden in het goddelijke plan. De Jordaan fungeert als symbool voor deze overgangen. De infografic laat zien dat, hoewel God op consistente wijze werkt, de vervulling van zijn plan steeds dieper en omvattender wordt doorheen de geschiedenis.

Wat hij verkondigde – en waar het mee resoneerde

Johannes de Doper trad op als profeet en combineerde boodschappen van waarschuwing, oordeel en hoop, die diep resoneerden met de profetieën van het Oude Testament en de verwachtingen van zijn toehoorders. Zijn oproep tot bekering en innerlijke reiniging stond centraal, gericht op een nieuw begin voor Israël en de komst van de Messias.

Van profetische verwachting naar volle openbaring en theologische verdieping

Deze infographic toont hoe de christologie, de leer over Jezus Christus, zich heeft ontwikkeld van het Oude Testament tot de latere Nieuwtestamentische boeken zoals Hebreeën. Het illustreert een graduele openbaring van de identiteit van Jezus, beginnend bij profetische verwachtingen, geconcentreerd in Johannes de Doper, uitgewerkt in Johannes 1-3 en samengevat in Johannes 1:1-18, om uiteindelijk theologisch verdiept te worden in de brief aan de Hebreeën.