Reconstructie Periode na Paulus Gevangenschap te Rome
Een reconstructie op basis van Handelingen, de pastorale brieven en andere aanwijzingen in het Nieuwe Testament
60 n.Chr. – 67 n.Chr.
De Handelingen van de Apostelen eindigen abrupt met Paulus die twee jaar na zijn aankomst in Rome in huisarrest leeft en iedereen ontvangt die hem bezoekt, zonder melding van een proces of executie. Dit suggereert dat Paulus na deze periode werd vrijgelaten, waarna hij een vierde zendingsreis maakte door zijn bestaande netwerk van gemeenten en medewerkers. De Pastorale Brieven (1 Timotheüs, Titus en 2 Timotheüs) zijn waarschijnlijk geschreven tijdens of na deze reis en voorzien ons van details die niet in Handelingen voorkomen.
Tijdens deze reis bezocht Paulus steden als Kreta, Efeze, Macedonië, Korinthe en overwinterde hij mogelijk in Nikopolis. Hij liet Titus achter op Kreta om de kerken daar te organiseren en Timotheüs in Efeze om leiding te geven, wat aangeeft dat zijn netwerk functioneerde en hij taken delegeerde aan zijn medewerkers. Ook figuren als Apollos en Zenas waren nog actief in zijn netwerk. De vele instructies in de Pastorale Brieven over het aanstellen van oudsten en het bestrijden van dwaallingen passen niet logisch in de periode vóór Handelingen 28, maar des te meer ná zijn vrijlating, wanneer kerken volwassen werden en behoefte hadden aan gestructureerd leiderschap.
Na deze reis en de activiteiten die beschreven worden in de Pastorale Brieven, lijkt het erop dat Paulus opnieuw werd gearresteerd, zoals blijkt uit 2 Timotheüs. Deze brief schetst een heel ander, somberder beeld: Paulus zit opnieuw gevangen, is door velen verlaten, geketend, en verwacht zijn einde. Zijn kring van medewerkers is inmiddels kleiner, maar met figuren als Lucas en Marcus. De oproep om boeken en perkamenten mee te nemen (2 Tim. 4:13) duidt op een tijd waarin al veel christelijke geschriften circuleerden en Paulus wil blijven werken. Dit alles wijst op een tweede, laatste gevangenschap, waarna Paulus waarschijnlijk gemarteld en geëxecuteerd is, mogelijk tussen 64 en 67 n.Chr. In deze fase bereidt Paulus zijn gemeenten voor op een toekomst zonder hem, met nadruk op de overdracht van leiderschap en de gezonde leer, zoals treffend verwoord in de quote uit 2 Tim. 4:2: 'Predik het woord, dring erop aan, ter gelegener en ter ongelegener tijd; weersleg, bestraf en bemoedig; met alle lankmoedigheid en onderrichting.'